UPI चा अनावश्यक वापर कमी केल्यास वर्षभरात हजारो रुपये बचत होण्याची शक्यता आहे. जाणून घ्या कसे या ठिकाणी..
UPI चा अनावश्यक वापर कमी केल्यास होईल बचत
आजच्या डिजिटल युगात UPI (युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस) आपल्या दैनंदिन व्यवहाराचा एक महत्त्वाचा भाग बनला आहे.
भाजी खरेदी करण्यापासून ते मोठ्या शॉपिंग मॉलपर्यंत, अवघ्या काही सेकंदांत पेमेंट होत असल्याने खिशात रोख पैसे बाळगण्याची गरज संपली आहे.
एका अहवालानुसार, सुमारे 81 टक्के लोक आपल्या रोजच्या व्यवहारात UPI चा वापर करतात आणि एक व्यक्ती दररोज सरासरी 200 रुपयांपर्यंतचे व्यवहार UPI द्वारे करते.
मात्र, या सुविधेमुळे आपल्या खर्चाच्या सवयींवर एक गंभीर परिणाम होत असल्याचे समोर आले आहे.
10-20 रुपयांच्या सुलभतेमुळे खिसा रिकामा
रोख पैसे खर्च करताना ते हातातून जात असल्याची जाणीव होते, ज्यामुळे आपण विचार करून खर्च करतो.
याउलट, UPI मुळे पैसे बँक खात्यातून थेट कट होत असल्याने ‘पैसे खर्च होत असल्याचा’ मानसिक दबाव जाणवत नाही.
परिणामी, गरज नसतानाही 10, 20 किंवा 50 रुपयांच्या छोट्या-छोट्या गोष्टींवर सहज पैसे खर्च होतात.
वर्षभरात किती रुपयांचे नुकसान?
जर एखादी व्यक्ती दररोज सरासरी 200 रुपये UPI द्वारे खर्च करत असेल, तर महिन्याचा हा खर्च 6,000 रुपये होतो.
पेमेंटच्या याच सुलभतेमुळे आणि अचानक खरेदी करण्याच्या (Impulse Buying) सवयीमुळे जर यात 15 ते 20 टक्के अनावश्यक खर्च होत असेल, तर गणित खालीलप्रमाणे मांडता येईल:
- महिन्याचा अनावश्यक खर्च: ₹900 ते ₹1,200
- वर्षभराचा अनावश्यक खर्च (बचत होऊ शकणारी रक्कम): ₹10,800 ते ₹14,400
डिजिटल पेमेंट पूर्णपणे बंद न करता ‘असा’ मिळवा ताबा
यूपीआय पूर्णपणे बंद करणे हा बचतीचा व्यावहारिक उपाय नाही, कारण यामुळे व्यवहारांमधील सुरक्षितता आणि सोय कमी होईल. त्याऐवजी खर्चाचे योग्य नियोजन करणे अधिक फायदेशीर ठरेल:
- अत्यावश्यक खर्च: किराणा, प्रवास, औषधे आणि वीज बिल यांसारख्या आवश्यक कामांसाठी UPI चा वापर बिनदिक्कत सुरू ठेवा.
- अनावश्यक खर्चावर मर्यादा: ऑनलाइन शॉपिंग, हॉटेलिंग किंवा बाहेरील खाण्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आठवड्याची किंवा महिन्याची एक ठराविक मर्यादा (Limit) निश्चित करा.
- अॅप लिमिटचा वापर: अनेक पेमेंट अॅप्स किंवा बँका दररोजच्या खर्चाची मर्यादा सेट करण्याची सुविधा देतात, त्याचा वापर करा.
अशा प्रकारे यूपीआय च्या सुविधेचा पुरेपूर लाभ घेत, आपण आपल्या अनावश्यक खर्चावर सहज नियंत्रण मिळवू शकता आणि वर्षाला मोठी बचत करू शकता.
