यंदा राज्यामध्ये कापसाला चांगला भाव मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे कारण लागवड क्षेत्र 4 लाख हेक्टर होऊन अधिक घटले आहे.
राज्यात कापसाला लागवड क्षेत्रात फटका
जळगाव : उशिरा आगमन आणि अपुऱ्या पावसामुळे खरीप हंगामातील प्रमुख नगदी पीक असलेल्या कपाशीच्या लागवडीला यंदा मोठा फटका बसला आहे.
राज्यातील कपाशी लागवडीचे सरासरी क्षेत्र सुमारे 42 लाख 47 हजार 212 हेक्टर असताना, यंदा 10 ऑगस्टअखेर केवळ 37 लाख 85 हजार 592 हेक्टर क्षेत्रावर कपाशीची लागवड पूर्ण झाली आहे.
त्यामुळे सरासरी क्षेत्राच्या तुलनेत तब्बल 4 लाख 61 हजार 620 हेक्टरने कपाशीचे क्षेत्र घटले आहे.
अनेक जिल्ह्यात पावसाची अनियमितता
राज्यातील बहुतांश कापूस उत्पादक जिल्ह्यांमध्ये पावसाची अनियमितता आणि उशिरा सुरू झालेल्या लागवडीमुळे शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक फटका सहन करावा लागत आहे.
विशेषतः जळगाव, बुलढाणा, अकोला, यवतमाळ, अमरावती आणि नागपूर या पारंपरिक कापूस पट्ट्यात लागवड लक्षणीयरीत्या कमी झाली आहे.
अनेक शेतकऱ्यांनी बीटी कापसाऐवजी सोयाबीन, तूर किंवा इतर पिकांची निवड केली, ज्यामुळे एकूण क्षेत्र आणखी घटले.
यंदाच्या हंगामात कापसाच्या उत्पादनावर थेट परिणाम
तज्ज्ञांच्या मते, लागवड क्षेत्रात झालेली ही घट यंदाच्या हंगामात कापसाच्या उत्पादनावर थेट परिणाम करेल. मागील काही वर्षांत देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात कापसाला चांगला भाव मिळत असल्याने शेतकरी आशेने पाहत आहेत.
कमी पुरवठा आणि स्थिर मागणी यामुळे यंदा कापसाला चांगला भाव मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
मात्र, पुढील काही आठवड्यांत पाऊस पडला आणि पिकांची वाढ समाधानकारक झाली, तर उत्पादन अपेक्षेपेक्षा चांगले होऊ शकते, असे कृषी तज्ज्ञ सांगतात.
पाण्याचा योग्य वापर करून काळजी घ्यावी
शेतकऱ्यांना सल्ला दिला जात आहे की, उपलब्ध पाण्याचा योग्य वापर करून पिकांची काळजी घ्यावी.
सरकारकडूनही पीक विमा आणि इतर योजनांची मदत मिळण्यासाठी अर्ज करावेत, अशी सूचना केली जात आहे. यंदा कमी लागवड असूनही गुणवत्तापूर्ण कापसाला चांगला भाव मिळेल, असा विश्वास शेतकरी आणि व्यापारी वर्तुळात आहे.
मात्र, हवामानाच्या अनिश्चिततेमुळे शेतकऱ्यांना सावध राहण्याची गरज आहे.
एकूणच, राज्यातील कापूस लागवडीत झालेली मोठी घट शेतकऱ्यांसाठी चिंतेचा विषय असला तरी, बाजारातील सध्याची स्थिती पाहता यंदा कापसाला चांगला भाव मिळण्याची शक्यता अधिक आहे.
शेतकऱ्यांनी योग्य नियोजन आणि तंत्रज्ञानाचा वापर करून उत्पादनात वाढ करण्याचा प्रयत्न करावा, असे कृषी विभागाचे अधिकारी सांगतात.
