मध्य पूर्व संकट, दक्षिण चीन समुद्रातील तणाव आसियान शीर्ष मुत्सद्दी बैठकी वर वर्चस्व

आग्नेय आशियाई परराष्ट्र मंत्र्यांनी नूतनीकरण झालेल्या यूएस-इराण शत्रुत्वाबद्दल “गंभीर चिंता” व्यक्त केली आहे, मध्य पूर्वेतील सर्व आघाड्यांवरील हल्ले त्वरित थांबविण्याचे आवाहन केले आहे आणि वाढत्या संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा, व्यापार आणि अन्न सुरक्षा धोक्यात येईल असा इशारा दिला आहे.मंत्र्यांनी एका संयुक्त निवेदनात म्हटले आहे की, “आम्हाला या घडामोडींमुळे मुख्य मध्यस्थांच्या चालू असलेल्या प्रयत्नांना गंभीरपणे हानी पोहोचते आणि संवाद आणि मुत्सद्देगिरीच्या माध्यमातून शांततापूर्ण निराकरणाची शक्यता कमी होत असल्याची आम्हाला चिंता आहे.”11-सदस्यीय गटाने सर्व पक्षांना “अत्यंत आत्मसंयम” वापरण्याचे आणि परिस्थिती आणखी चिघळवणारी कोणतीही कृती टाळण्याचे आवाहन केले. प्रादेशिक शांतता, स्थैर्य आणि समृद्धी राखणे, आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे पालन करणे आणि संघर्षांचे निराकरण करण्यासाठी वास्तविक संवाद आणि मुत्सद्देगिरीला चालना देण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले.

आसियानने धोक्याचा इशारा दिला आहे

मंत्र्यांनी त्यांच्या लोकांच्या कल्याणावर मध्य पूर्व संकटाचे तात्काळ आणि दीर्घकालीन परिणाम मान्य केले, सामाजिक-आर्थिक परिणाम कमी करण्यासाठी चालू असलेल्या उपक्रमांची दखल घेतली आणि विशेषतः असुरक्षित लोकसंख्येसाठी आरोग्य सेवा आणि मूलभूत सेवांच्या प्रवेशास समर्थन दिले.ऊर्जा बाजार आणि पुरवठा साखळी, कृषी उत्पादन आणि कृषी निविष्ठा पुरवठा साखळी, विशेषत: खते यांच्या स्थिरतेसह प्रादेशिक व्यापार, ऊर्जा आणि अन्न सुरक्षेवरील सततच्या तणावाच्या परिणामांवर त्यांनी चिंता व्यक्त केली.आसियानने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांना किंवा आंतरराष्ट्रीय नेव्हिगेशनसाठी वापरल्या जाणाऱ्या कोणत्याही सामुद्रधुनीमध्ये अडथळा आणणाऱ्या किंवा अडथळा आणणाऱ्या कोणत्याही भेदभावपूर्ण किंवा एकतर्फी उपाययोजनांबद्दल “खोल चिंता” व्यक्त केली आणि सुरक्षित, निर्विघ्न आणि सतत पारगमन मार्ग पुनर्संचयित करण्याची मागणी केली.आसियान विधान विशेषतः “मध्य पूर्वेतील सर्व आघाड्यांवरील शत्रुत्व पूर्ण आणि तात्काळ थांबविण्याचे” आवाहन करते.आसियान हे $3.8 ट्रिलियनच्या एकत्रित GDPसह एक प्रमुख तेल आयातदार आहे, ज्यामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून पुरवठ्यात व्यत्यय येत आहे. ब्लॉकने प्रभाव कमी करण्यासाठी तेल-सामायिकरण यंत्रणा जलद-ट्रॅक करण्याचा प्रयत्न केला आहे.

रुबिओने बीजिंगला लक्ष्य केले

अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांनीही फिलिपिन्सच्या वर्तमानपत्रात प्रसिद्ध झालेल्या एका मतप्रदर्शनात चीनला फटकारले आणि असा इशारा दिला की, दक्षिण चीन समुद्रात नेव्हिगेशनच्या स्वातंत्र्याची “कोणत्याही प्रकारे हमी दिलेली नाही.”“जर ते पाणी भू-राजकीय शस्त्र म्हणून वाणिज्य वापरण्यास इच्छुक असलेल्या शक्तीच्या नियंत्रणाखाली आले तर युनायटेड स्टेट्स आणि आसियान राज्यांना त्यांच्या सार्वभौमत्व, सुरक्षा आणि आर्थिक भविष्यासाठी गंभीर नवीन धोक्यांना सामोरे जावे लागेल,” रुबिओ यांनी लिहिले.त्यांनी पुनरुच्चार केला की 2016 चा दक्षिण चीन समुद्रातील चीनच्या व्यापक सार्वभौमत्वाच्या दाव्याला अवैध ठरवणारा लवादाचा निर्णय “अंतिम आणि बंधनकारक” होता आणि अमेरिका फिलिपाइन्स आणि इतर मित्र राष्ट्रांना आपल्या दायित्वांचे पालन करेल असे सांगितले.

चीन-फिलीपिन्समधील वाद आणखी वाढला आहे

फिलिपिन्सच्या सैन्याने सोमवारी विवादित द्वितीय थॉमस शोलजवळ आपल्या नौदलाच्या एका कर्मचाऱ्याच्या डोक्यावर लाठीने प्रहार केल्याचा आरोप चीनच्या तटरक्षक दलाच्या जवानांवर केल्यानंतर शब्दांचे नवीन युद्ध सुरू झाले. दोन्ही सरकारांनी चिथावणी देण्याचे आणि धोकादायक डावपेचांच्या आरोपांची देवाणघेवाण केली आहे.फिलिपाइन्सचे अध्यक्ष फर्डिनांड मार्कोस ज्युनियर मनिलामधील चीनच्या राजदूताला बोलावतील, असे त्यांच्या कार्यालयाने सांगितले, बीजिंगमधील मनिलाच्या राजदूतालाही असेच बोलावले गेल्याच्या काही तासांनंतर. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की आसियान हे द्विपक्षीय सागरी विवादांवर चर्चा करण्यासाठीचे व्यासपीठ नाही, ते जोडून: “फिलीपिन्सने प्रादेशिक शांतता आणि स्थिरतेच्या वर स्वतःचे राजकीय हित ठेवण्याऐवजी संवाद आणि सहकार्याला प्रोत्साहन दिले पाहिजे.“अमेरिकेच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने चीनच्या “धोकादायक आणि आक्रमक” कृतींचा निषेध केला.म्यानमारमधील संघर्षावरही मंत्र्यांनी सल्लामसलत केली, जिथे सुमारे 100,000 लोकांचा बळी घेणाऱ्या लष्करी बंडानंतर पाच वर्षांनंतर ब्लॉकचा शांतता उपक्रम फसला आहे.आसियान विधानाने आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार सागरी सुरक्षा आणि सुरक्षा राखण्यासाठी ब्लॉकच्या वचनबद्धतेची पुष्टी केली आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सुरक्षित, निर्बाध वाहतूक पुनर्संचयित करण्याचे आवाहन केले. आंतरराष्ट्रीय कायद्याशी विसंगत एकतर्फी उपाय आणि खलाशांच्या सुरक्षेबद्दलही त्यांनी चिंता व्यक्त केली.